Het eerste jaar van onze nieuwe beleidsplanperiode zit er bijna op. Een jaar dat begon met volle agenda’s, nieuwe regelingen, verse gezichten én een hernieuwde ambitie. Voor mij persoonlijk was 2025 het jaar waarin ik terugkeerde bij het Fonds en opnieuw ervaar hoe krachtig cultuurparticipatie is.
Van binnen naar buiten – en terug
In mijn eerste honderd dagen bezocht ik bijeenkomsten door het hele land. We organiseerden ronde tafels over talentontwikkeling, reflecteerden op de voorliggende beleidsperiode en spraken over misschien wel het belangrijkste: de missie van het Fonds. Wat mij opviel? Overal waar we kwamen, bespraken we: hoe kunnen we elkaar versterken?
Het Fonds voor Cultuurparticipatie is het fonds van de basis, dichtbij daar waar cultuurbeoefening ontstaat. Dat gevoel werd op elke locatie bevestigd. We luisterden, haalden op, spiegelden terug en ontdekten dat er een enorme bereidheid is om samen te bouwen. Bij ons congres 'Podium voor impact', tijdens de hackathon als start van Fonds in de Regio, in de gesprekken met lokale partners en tijdens onze veldsessies voor gehonoreerden: overal proefde ik dezelfde energie.
“Wij zijn het Fonds van de basis, daar waar cultuurbeoefening ontstaat.”
Nieuwe ontwikkelingen
2025 was een jaar van bedrijvigheid. We openden nieuwe regelingen op het gebied van cultuureducatie en co-creatie en vervolgden onze ondersteuning van talentontwikkeling. Sommige regelingen werden zo overvraagd dat we ze binnen enkele dagen moesten sluiten. Het is fijn dat mensen ons zo goed weten te vinden, maar het confronteerde ons ook met een vraag die we komend jaar extra aandacht geven: hoe kunnen we, met beperkte beschikbare middelen, de juiste doelgroepen écht goed bereiken en ondersteunen?
Samen bouwen aan kwaliteit
Ons programma Cultuureducatie met Kwaliteit is daarin heel succesvol. Een vruchtbare samenwerking tussen het Fonds, gemeenten en provincies die we koesteren en waarmee we jaarlijks ruim 65% van alle scholen en hun leerlingen in staat stellen hun talenten te ontwikkelen en actief aan cultuur te doen. Een sterker instrument voor toegankelijkheid en cultuureducatie kent ons land niet. We zetten het programma met overtuiging voort. De gesprekken die we dit jaar voerden laten zien dat de behoefte aan duidelijke kaders én voldoende ruimte voor maatwerk, ook in het veld van co-creatie, amateurkunst en talentontwikkeling breed gedragen is. Dat is precies waar we voor staan: het veld ondersteunen en de infrastructuur ontginnen en versterken.
Energie en betrokkenheid
Binnen het Fonds zelf was dit eveneens een jaar van versterking. Collega’s zetten enorme stappen in het ontwikkelen en uitvoeren van regelingen, het verbeteren van interne processen en het doorvoeren van professionalisering. Zij maken het mogelijk dat we zorgvuldig blijven werken, ook wanneer de werkdruk hoog is. Die betrokkenheid heeft mij geraakt. De energie binnen het Fonds is groot en dat is voelbaar – juist ook voor onze aanvragers.
Onze inzet om nieuwe groepen makers, verenigingen en initiatieven aan te spreken, wierp z'n vruchten af. Het laat zien dat het werkt om moeite te steken in toegankelijkheid. Maar het vraagt ook om reflectie. We willen dat iedereen een eerlijke kans krijgt op subsidie. Als basisfonds zijn we hoeder van die brede culturele basis waar verenigingen, makers, amateurkunstenaars en talenten - van jong tot oud - dagelijks het verschil maken.
“De energie en betrokkenheid binnen het Fonds is groot.”
Doorkijk naar 2026
En hoe ziet dat eruit in het nieuwe jaar? We blijven werken aan betere aansluiting tussen regelingen en doelgroepen, zodat we nog bewuster kunnen financieren van onderop. Datagedreven werken vormt daarin een belangrijke sleutel: het helpt ons scherp te blijven op bereik, effect en toegankelijkheid.
Ook zetten we het impactgericht werken stevig neer, zodat we beter laten zien wat cultuurparticipatie en –educatie betekent voor mensenlevens. Want dát is uiteindelijk waarom we dit doen: we geloven in de impact van cultuur. Mensen die samen zingen, erfgoed levend houden, dansen, creëren en onderzoeken, ervaren de effecten dagelijks. Zij staan, vaak zonder het zelf te beseffen, aan de basis van een sterke, verbonden samenleving.
Met vertrouwen, ambitie en gezamenlijke energie bouwen we in 2026 verder aan de bloeiende wereld van cultuurbeoefening die het Koninkrijk der Nederlanden rijk is.
