In de Open oproep Co-creatie en cultuurbeoefening (in samenwerking met regieorgaan SIA) zijn zeven projectaanvragen toegewezen. Met de subsidie kunnen (kunst)hogescholen samen met culturele en maatschappelijk organisaties vernieuwende kennis ontwikkelen en de samenwerking tussen verschillende disciplines versterken.
De samenleving staat voor ingewikkelde maatschappelijke uitdagingen. Voor antwoorden en oplossingen zijn verschillende soorten kennis, ervaringen en expertises nodig. Samenwerking tussen praktijkgericht onderzoek en de culturele sector kan bijdragen aan het ontwikkelen van zulke oplossingen. Met de Open Oproep Co-creatie en cultuurbeoefening willen Regieorgaan SIA en het Fonds voor Cultuurparticipatie deze samenwerkingen stimuleren.
Structurele aandacht voor sociale en culturele aspecten
In onderzoek krijgen sociale en culturele aspecten vaak nog te weinig structurele aandacht. Maar zonder deze perspectieven sluiten oplossingen vaak onvoldoende aan bij de waarden en behoeften van de samenleving. De subsidie vanit deze open oproep biedt partijen de ruimte om kennis gezamenlijk te ontwikkelen en toe te passen, over grenzen heen. Thomas Kelderman, programmamanager: ‘We zijn verheugd dat we een aantal projecten experimenteerruimte kunnen bieden om bij te dragen aan vernieuwing van culturele praktijken en tegelijkertijd te werken aan impact op urgente maatschappelijke thema’s zoals sociale samenhang en klimaat. De passie en ideeën die we in de projectaanvragen zien, inspireert ons om samen met onze partners dergelijk experiment blijvend mogelijk te maken.’
Wederzijds begrip bevorderen
Cultuurbeoefening speelt in de regeling een belangrijke rol als middel om sociale en culturele dimensies van maatschappelijke opgaven te versterken. Daarnaast wordt gestimuleerd om te experimenteren met co-creatie: dit brengt uiteenlopende perspectieven en ervaringen samen, wat inclusiviteit, wederzijds begrip en gedeeld eigenaarschap bevordert. Door samen te werken met lokale gemeenschappen van bijvoorbeeld wijkbewoners of verenigingen, ontstaan duurzame en breed gedragen veranderingen. Gabbi Mesters, directeur Fonds voor Cultuurparticipatie: ‘Met deze projecten geven we een mooie impuls aan onderzoek dat laat zien wat cultuurbeoefening en co-creatie kunnen betekenen. Dat is belangrijk voor ons werk: zo blijven we het veld goed ondersteunen en maken we de impact van cultuurbeoefening op maatschappelijke opgaven zichtbaar.’
Gehonoreerde projecten
- De Buurtpiste (Codarts University of the Arts)
Volwassenen met een beperking of psychische kwetsbaarheid krijgen ondersteuning bij zelfstandig wonen en meedoen in de buurt. Contact met wijkgenoten is niet altijd vanzelfsprekend. De Buurtpiste onderzoekt hoe circus als actieve vorm van cultuurbeoefening kan bijdragen aan sociale samenhang, inclusie en wederkerigheid in Rotterdam-Zuid. - Neuroinclusivity in the Visual Arts Sector (Hogeschool Rotterdam)
In dit project worden neurodivergente burgers betrokken als co-onderzoekers. Met een reeks initiatieven wordt via zintuiglijke manieren verkend hoe culturele praktijken en locaties getransformeerd kunnen worden tot toegankelijke, gastvrije en gezonde omgevingen voor neurodivergente mensen. - Polder parliament: artistic co-creation, ecology & social cohesion in the Hounspolder (Hanze)
Dit project combineert artistiek onderzoek, ecologisch en ornithologisch veldwerk, etnografie en co-creatieve culturele programmering met als doel om sociale samenhang, milieubewustzijn en gedeeld beheer te bevorderen. - Putting Feet on the Grounds of Racism (Fontys Hogescholen)
Onderzoek naar verbanden tussen het koloniaal verleden van Nederland en het ogenschijnlijk meer/breder opkomende racisme in het land, en hoe deze twee gekoppeld zijn aan specifieke 'plekken'. Welke fysieke vormen van beweging kunnen gebruikt worden om verhalen over het koloniale en slavernijverleden met een breed publiek te delen? - Mapping Matters: Burgerkaarten om sociale thema’s zichtbaar en bespreekbaar te maken (Design Academy Eindhoven)
De kaarten waarmee overheden en kennisinstellingen de werkelijkheid verbeelden, sluiten niet altijd aan bij de dagelijkse ervaring van bewoners. Wat gebeurt er als bewoners zélf kaarten gaan maken? Bewoners leren om hun ervaringen, zorgen en ideeën over de toekomst van hun wijk om te zetten in kaarten. - Co-creatieve cultuurbeoefening en re-integratie (Avans Hogeschool)
Onderzoek naar de werkzame elementen van cultuurbeoefening in de vorm van een co-creatief schrijfgroep-traject en hoe dit kan bijdragen aan een betekenisvol leven van de (ex)gedetineerde burger. - Co-creating Care (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) Groepen die minder ingebed zijn in sociale netwerken, zoals dakloze EU-arbeidsmigranten, worden hard geraakt wanneer sociale structuren wegvallen. Dit project onderzoekt hoe co-creatie kan functioneren als een artistieke, sociale en zorgzame praktijk in stedelijke contexten waarin sociale cohesie onder druk staat.
